poniedziałek, 25 kwietnia 2016

JELCZ M11

Jelcz M11 – polski wysoko-podłogowy autobus miejski produkowany przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe w Jelczu  (obecnie w Jelczu-Laskowicach) koło Oławy w latach 1985–1990. Od strony konstrukcyjnej był połączeniem zmodyfikowanego nadwozia Jelcza PR110 z podwoziem Ikarusa 260 . Przez cały okres produkcji w konstrukcji nie zachodziły istotne zmiany. Model powstał z powodu kryzysu i szukania oszczędności dewiz potrzebnych na zakup autobusów za granicą przez co był traktowany jako rozwiązanie pośrednie.

PRODUKCJA:
Nowy autobus Jelcz M11 oparto o płytę podwoziową firmy Csepel wraz z silnikiem. Nadwozie przejęto po nieznacznych modyfikacjach z Jelcza PR110. Pierwszy prototyp powstał w roku 1983. Podczas testów prototypu w Budapeszcie naukowcy z miejscowej politechniki wykonali komputerowe testy wytrzymałościowe elementów konstrukcji. Produkcja seryjna Jelczy M11 ruszyła w 1984. Nowe autobusy produkowane były równolegle z Jelczami PR110, a do 1986 nawet z Jelczem 043. W 1990 zakończono produkcję Jelcza M11; wyprodukowano w sumie około 2600 sztuk.
MODERNIZACJA:
W 1994 powstały plany dostosowania autobusów miejskich do potrzeb ludzi niepełnosprawnych ruchowo. W tym celu sporządzono ekspertyzę, z której wynikało, iż autobusy Jelcz M11, podobnie jak oparte na tej samej płycie podłogowej Ikarusy 260/280, nie nadają się do montowania wind. Natomiast budowa pochylni składanych została wykluczona ze względu na zbyt wysoką płytę podłogową. Z tego względu powstała koncepcja budowy nowych autobusów, chociaż częściowo niskopodłogowych, zamiast, wzorem firm zachodnich, próbować modernizować obecne autobusy

JELCZ 120M

Jelcz 120M – seria 12-metrowych, średnio-podłogowych autobusów miejskich o trzech dwuskrzydłowych drzwiach o układzie 2-2-2 produkowanych przez zakłady Jelcz w Jelczu-Laskowicach w latach 1992-2007.
W 1992 roku zaprezentowano i wdrożono do produkcji autobus Jelcz 120M, który jest modernizacją szeroko rozpowszechnionego w Polsce Jelcza PR110M. Najbardziej rzucającymi się w oczy zmianami stylistycznymi pojazdu było zastosowanie w górnej części ściany czołowej nowej wykonanej z tworzywa sztucznego obudowy zewnętrznej miejsca przeznaczonego na tablicę informacyjną oraz zastosowanie szyby tylnej o zmniejszonych wymiarach. Nieznacznie zmienione zostało również wnętrze pojazdu. Zlikwidowano 2 miejsca siedzące naprzeciw trzecich drzwi na rzecz przestrzeni dla osób stojących, oraz zmniejszono o 20 mm wysokość pierwszego stopnia w trzecich drzwiach. Jednak najważniejszą zmianą w stosunku do modelu PR110M było zastosowanie zmodernizowanego turbodoładowanego silnika WS Mielec SWT 11/300/1 o mocy maksymalnej 162 kW (220 KM) zblokowanego z 4-biegową skrzynią S4-95 produkcji polskiej. W porównaniu z Jelczem PR110 zastosowano zmienione (szybsze) przełożenie mostu napędowego, dzięki czemu wzrosła prędkość maksymalna oraz uległo znaczącej redukcji zużycie paliwa. Jeszcze w tym samym roku do oferty dołączyła wersja o oznaczeniu 120MM  wyposażona w silnik MAN D2866UH o mocy maksymalnej 184 kW (250 KM) oraz 4-biegową automatyczną skrzynię biegów 4HP-500. Stworzono również prototyp autobusu wyposażonego w silnik Volvo THD102KB o mocy maksymalnej 180 kW (245 KM), jednak wersja ta o oznaczeniu 120MV nie została wprowadzona do produkcji seryjnej.

wtorek, 5 kwietnia 2016

JELCZ L090M

Jelcz L090M – autobus lokalny i szkolny oferowany w latach 1999 - 2006 przez firmę Jelcz Jelczu-Laskowicach.

Model ten zaprezentowany został po raz pierwszy w 1999 roku. Autobus zbudowany został na kompletnym podwoziu samochodu ciężarowego Star 12.155 wyposażonego w silnik diesla MAN D0824LFL09 o mocy 155 KM. Nadwozie pojazdu zostało stylistycznie w maksymalnym stopniu zunifikowane z modelem T120. Ze względu na zamontowanie silnika na zwisie przednim przednie drzwi umiejscowione zostały bliżej środka bocznej ściany. Przednia oś zawieszona została na resorach parabolicznych z dwoma amortyzatorami, natomiast tylna oś napędowa na pół-resorach i miechach pneumatycznych. Obok wersji szkolnej (układ drzwi 0-2-0) oferowana była wersja lokalna, mogąca również pełnić funkcje autobusu miejskiego (układ drzwi 0-2-2). W tej kompletacji model ten nie uzyskał popularności ostatnie egzemplarze zostały dostarczone odbiorcom w 2000 roku. W tym samym roku dotychczas oferowane drzwi zostały zastąpione przez nowe jednopłatowe (układ drzwi 0-1-0).
Ze względu na długość podwozia zmodernizowany L090M został przedłużony o 75 mm. W nadwoziu wprowadzono nowe nadkola oraz zastosowano nowe mniejsze lampy przednie. Zmodernizowany autobus oferowany był jedynie w wersji szkolnej o układzie drzwi 0-1-0.
Model ten zniknął z oferty producenta we wrześniu 2006 roku.
Jeden egzemplarz, będący w posiadaniu Galicyjskiego Stowarzyszenia Miłośników Komunikacji, został wpisany do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie 12 października 2010 roku. Autobus ten otrzymał żółte tablice rejestracyjne z numerem KN 051.


środa, 3 lutego 2016

JELCZ T120

Jelcz T120 – autobus turystyczny i międzymiastowy, produkowany przez firmę Jelcz w Jelczu-Laskowicach. 
Najprawdopodobniej właśnie czynnik konkurencji stał się dla jelczańskich konstruktorów bodźcem do przeprowadzenia modernizacji autobusu PR110D. Podczas Międzynarodowych Targów Poznańskich w 1993 r. zaprezentowano prototyp turystycznego autobusu T120, wyposażony w klimatyzator przestrzeni pasażerskiej. 
SILNIK:
Autobus T120 otrzymał zmodernizowaną jednostkę napędową – doładowany silnik z zapłonem samoczynnym typu SWT11/311 o maksymalnej mocy 260 KM. Silnik ten zabudowany został pionowo za tylną osią i zblokowany był z mechaniczną 6-biegową skrzynią typu S6-90. Zmodernizowany został most napędowy typu MT1032.A, który otrzymał niższe przełożenie (wartość 5,125, dla porównania w Jelczu PR110D wartość ta wynosiła 5,86).
Jelcz T120 stał się w porównaniu do PR110D cichszy, głównie za sprawą zmian dokonanych w układzie wylotowym oraz izolacji komory. Maksymalna prędkość pojazdu wynosiła 106 km/h. W zależności od wyposażenia (zakładano odmiany Standard oraz Komfort), autobus pomieścić mógł od 48 do 50 pasażerów, natomiast masy własne wynosiły odpowiednio 10 750 kg (Standard) oraz 10 800 kg (Komfort). Dla obu wersji założono jednakową masę całkowitą – 16 000 kg.
WYPOSAŻENIE:
Wyposażenie Jelcza T120 Standard obejmowało przesuwne górne szyby okien bocznych, dwa elektryczne wentylatory wyciągowe, dwie klapy dachowe oraz fotele pasażerskie pozbawione opcji odchylania. Odmiana turystyczna – T120 Komfort - posiadała dodatkowo kanały nawiewne z wentylatorami elektrycznymi i indywidualnymi nawiewami na każde miejsce pasażerskie oraz uchylne fotele typu lotniczego. 
Drzwi w Jelczu T120, podobnie jak w przypadku PR110D, rozmieszczono w układzie 2-0-1, przy czym pierwsze drzwi były automatyczne, odskokowe, drugie natomiast – otwierane na klamkę. Dodatkowo umieszczono otwierane na klamkę drzwi dla kierowcy na zwisie przednim z lewej strony. Pod podłogą pojazdu znalazły miejsce obszerne bagażniki o pojemności 6 m3. Klapy bagażników wykonane zostały z aluminium, co wywarło istotny wpływ na ochronę przeciwkorozyjną nadwozia. Seryjną produkcję autobusu T120 podjęto w Jelczu dopiero w 1992 roku. Pojazd ten zastąpił w ofercie JZS model D120.

piątek, 29 stycznia 2016

JELCZ 080

Jelcz 080 - polski autobus podmiejski i międzymiastowy, produkowany przez firmę Jelcz w Jelczu. Połączenie zmodyfikowanego nadwozia miejskiego Jelcza PR110 z podwoziem samochodu ciężarowego Star 200 w wersji 200A.
Jelcze 080 były wykorzystywane głównie przez przedsiębiorstwa, które musiały dostarczać większą liczbę robotników na względnie niewielkie odległości oraz przez szkoły. Wiele autobusów tego typu zostało przebudowane na wozy kempingowe i pojazdy użytkowe. Pojedyncze egzemplarze były wykorzystywane w komunikacji miejskiej w średnich miastach nawet do pierwszej dekady XXI wiekuAutobus nie wzbudził zainteresowania PKS-u, który preferował wyroby Autosana.

wtorek, 26 stycznia 2016

JELCZ PR110

Jelcz PR110 - polski autobus miejski, produkowany w latach 1975–1992 przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe w Jelczu na licencji  francuskiego Berlieta.  Model ten stanowi licencyjną modernizację francuskiego autobusu Berliet PR100. Jelcz PR110 jest rozwojową wersją produkowanego na tej samej licencji Jelcza PR100. Przeznaczony dla komunikacji miejskiej.
Pierwsze dwa prototypowe egzemplarze PR110 zostały wyprodukowane w 1975 r. Jeden prototyp odbywał jazdy próbne we Francji, drugi natomiast – w Polsce.
Jelcz PR110


JELCZ 043


Jelcz 043 – Polski autobus międzymiastowy, produkowany w latach 1959-1986 przez firmę Jelcz.
Z powodu swojego wyglądu zwany był potocznie ogórkiemDo napędu autobusu Jelcz 043 zastosowano importowany z Czechosłowacji, wyposażony w bezpośredni wtrysk paliwa, 6-cylindrowy, rzędowy silnik wysokoprężny  typu Škoda 706RT, o pojemności skokowej 11 781 cm³ i mocy maksymalnej 117,6 kW (160 KM). Jednostka napędowa zblokowana została z 5-biegową manualną, zsynchronizowaną skrzynią biegów. Silnik umieszczony został w przedniej części pojazdu nad osią kół przednich, napęd na koła tylne przekazywany był poprzez dwuczęściowy wał o konstrukcji rurowej. W układzie jezdnym zastosowano sztywną oś przednią o przekroju dwuteowym, opartą na wzdłużnych półeliptycznych resorach piórowych oraz dwóch hydraulicznych amortyzatorach ramieniowych. Tylny most napędowy zawieszony został na półeliptycznych resorach piórowych, dodatkowo wspartych przez hydrauliczne amortyzatory ramieniowe. Układ kierowniczy z ślimakową przekładnią kierowniczą wyposażony został w nadciśnieniową pompę wspomagającą typu AB 125.